📱 De telefoon en de stilte

De telefoon. Het blijft een uitdaging om dat kleine apparaat te negeren. Toch doe ik het. Het lukt niet altijd, maar steeds vaker. Ik heb inmiddels genoeg gelezen over de verslavende werking ervan en zie met lede ogen aan wat het met ons mensenkinderen doet.

’s Ochtends scrol ik wat langs de officiële nieuwssites, om me daarna stilletjes te verkneuteren over wat dieren- of muziekfilmpjes op Instagram. Daarna gaat de telefoon op stil. Een bereikbaarheidstool, meer niet.

Onlangs sprak ik met een jonge vrouw, begin twintig. Ze vertelde hoe ze geen moment stil kan zitten, hoe ze zich dan meteen gek verveelt. Alleen op de bank zitten, gewoon zijn met zichzelf — het is voor haar haast ondenkbaar en onverdraaglijk. De stilte kent ze niet. Ze vult elk vrij moment met podcasts of haar favoriete muziek. Zelfs als ze sport, of in de tuin werkt.

Hier vonden we elkaar en waren het erover eens dat werken in de tuin heerlijk is. Voorzichtig opper ik: ‘probeer eens zonder telefoon, de volgende keer in de tuin?’. Ze keek me aan of ik een geweldig leuke grap maakte. ‘Serieus? Gewoon…zonder iets?’.

Ik vertelde haar hoe ik kan genieten van de geur van aarde, het wroeten met mijn handen in de grond, het gezang van vogels of simpelweg de wind. Ze schudde haar hoofd. ‘Nee’, dat zou haar alleen maar vervelen. En toen ik zei dat ik me nooit verveel, dat stilte voor mij niet leeg of eng is, maar juist vol en rijk, keek ze me aan alsof ze water zag branden.

"Ik word gewoon gek van mijn gedachten," zei ze, "en dan helpt muziek of een stem in m’n oor."

Natuurlijk. Ieder z’n weg. Elke verandering en/of innovatie begint met weerstand en daar wil ik me dan ook bewust verre van houden. Tenslotte maak ik graag en dankbaar gebruik van de wereld die de smartphone heeft geopend: meer bereikbaarheid, meer informatie, meer verbinding, binnen handbereik!

Maar ergens moest ik denken aan Toon Hermans. Lang vóór het tijdperk van de smartphone schreef hij al over ‘de bête beeldbuis’ en ‘de domme telefoon’.

Toon wist toen al wat we nu nog maar mondjesmaat durven toegeven: dat we soms verder van de wereld raken, juist door alles wat ons moet verbinden.

Boterbloem
Hoe komt het dat de boterbloem in ’t gras
Me luchtig wenkt,
Dat komt omdat we dichter bij elkaar staan
Dan je denkt,
Veel dichter bij de wei, de boom, de plant en
Al het schoon
Dan bij die bête beeldbuis en die domme telefoon.

 

Meer over bewustwording? Klik hier!

📱 The Phone and the Silence

The phone. It's still a challenge to ignore that little device. And yet, I do. Not always, but more and more often. I've read enough about its addictive nature, and I watch with dismay what it's doing to us human beings.

In the morning, I sometimes scroll briefly through official news sites, then quietly delight in a stream of animal or music videos on Instagram. After that, the phone goes on silent. A tool for being reachable, nothing more.

Recently, I spoke with a young woman in her early twenties. She told me she can't sit still for a moment—she immediately gets bored out of her mind. Just sitting on the couch, simply being with herself, is almost unthinkable and unbearable for her. Silence is foreign to her. She fills every free moment with podcasts or favourite music. Even while exercising or gardening.

We found common ground in that last bit—gardening. That, we agreed, is wonderful. Gently, I suggested: "Why not try gardening without your phone, next time?" She looked at me as if I was making a hilarious joke. "Seriously? Just... without anything?"

I told her how I love the scent of earth, the feeling of digging my hands into the soil, the birdsong, or simply the wind. She shook her head. "No," that would just bore her. And when I said I never get bored, that silence isn't empty or scary to me but full and rich, she looked at me like she'd seen a ghost.

"I just go crazy from my own thoughts," she said, "and that's why I need music or a voice in my ear."

Of course. Everyone has their own path. Every change or innovation begins with resistance and that’s precisely what I consciously try to stay away from. After all, I gratefully make use of the world the smartphone has opened up: more accessibility, more information, more connection, simply at our fingertips.

But somehow, I thought of Toon Hermans. Long before the age of smartphones, he wrote about "the dumb screen" and "the stupid telephone."

Toon already knew what we're only slowly beginning to admit: that we sometimes drift further away from the world, precisely because of all the things that are supposed to connect us.

Buttercup
How is it that the buttercup in the grass
Waves to me so lightly,
It’s because we stand much closer
Than you might think,
Much closer to the meadow, the tree, the plant and
All things bright
Than to that dumb screen and that stupid phone.

Geen camping, maar een cramping

Ik ben op bezoek bij een vriend. Hij verblijft zomers op een idyllisch plekje in de duinen aan de Noordzeekust. In het weekend en in de vakanties zal het er wel afgeladen vol zijn, maar op zo'n doordeweekse dag als vandaag is het rustig.


Een konijntje wipt langs. Een meeuw krijst een vrolijk lied. Een briesje op mijn huid. Lekker luierend in de tuinstoel met mijn voeten omhoog, mijn hoed diep over mijn ogen getrokken, geniet ik. Misschien is dat kamperen toch ook iets voor mij?

Aan het einde van de middag valt mijn blik op de afwasteil.  
'Zal ik even afwassen?'.  
'Ja, graag. Er staan in de tent nog wat ontbijtbordjes En bekers van gisteren, neem je die dan ook mee?'
'Is goed'.
In de tent zie ik nog een pannetje, wat bestek en nog wat schaaltjes. Ik pak een grotere teil en met een hoop gerammel ga ik op weg, met de theedoek over mijn schouder geworpen.


Bij de sanitairvoorziening aangekomen, vind ik een plekje naast een jonge vrouw. Haar telefoon klemt ze tussen schouder en oor en ze zit duidelijk in een zakelijke telco. Ze blikt niet op of neer en heftig discussiërend, wast ze ondertussen de borden, maakt stapels van haar servies en gaat dan haar boontjes wassen. Een kind van een jaar of 4 hangt bijna wezenloos aan haar been en kijkt stil omhoog.
'No, it is fine, no problem, you don't disturb me'.
Maar goed dat dat wurm nog geen Engels spreekt.
Aan het verhaal te horen, is het een snedige zaak, want ook de boontjes worden venijnig één voor één met precieze doormidden gesneden. Bellend loopt ze weg, met het kind nog steeds aan haar been en de vaat onder haar vrije arm geklemd. Vanuit de tegenovergestelde richting komt een andere jonge moeder aangelopen, met in haar ene hand een telefoon, waar ze haar blik strak op houdt en aan de andere kant houdt een peuter haar hand vast. Terwijl mijn vaat vordert, verdwijnt een volgende vrouw boos bellend het toilet in en komt na een poosje nog bozer bellend weer te voorschijn. Heftige shit, lijkt me.

Dan komt er een jongen aangeslenterd die me spontaan gedag zegt. Blij, dat er even contact is, bral ik uit: 'Goh, jij bent de eerste die ik hier ontmoet zonder telefoon in zijn hand!'. 'O, maar die zit in mijn broekzak hoor!', zegt hij grimassend en tovert hem als bewijs te tevoorschijn terwijl hij zich aansluit bij een groep meisjes; allemaal in de rechterhand... Precies.

Dan zie ik een jonge vader en moeder die hun dreumesje wassen in de wasbak. Een koddig gezicht. De vader gooit een bal in het water en het zeepsop spat alle kanten uit. De dreumes gilt van plezier en ik glimlach mee. Vader pakt snel zijn telefoon en maakt een filmpje terwijl hij nog een keer de bal gooit.  Die kleine krijgt er geen genoeg van en vraagt om eer. Maar nu moet hij wachten. De vader en moeder buigen zich over de telefoon, terwijl de moeder haar dreumes tot stilte maant en roept:
 'ff wachten'. Ik denk aan mijn dochter die gekscherend laatst zei:
'ja mam, als het niet op social media staat, dan bestaat het niet!'.
Ik geloof waarachtig dat ze gelijk heeft.

Met mijn schone vaat keer ik weer terug en groet mensen, die me niet zien, mensen die gebogen lopen, gebogen onder het juk van Mr Smartphone in hun hand. Gevangen in een virtuele wereld. Ze horen niet, ze zien niet. Toch groet ik ze maar en alleen een opa en oma met hun kleinkind knikken me lachend toe. Wat een armoe midden in het wonderschone duingebied.

Dit is geen camping, maar een cramping.